संयुक्त राष्ट्र संघाने (UN) २०२६ हे वर्ष 'जागतिक शेतकरी महिला वर्ष' घोषित केले
संयुक्त राष्ट्र संघाने (UN) २०२६ हे वर्ष 'जागतिक शेतकरी महिला वर्ष' (International Year of the Woman Farmer) म्हणून घोषित करणे, हा कृषी क्षेत्रातील महिलांच्या अदृश्य श्रमांना जागतिक ओळख मिळवून देणारा एक ऐतिहासिक निर्णय आहे. या निर्णयाच्या पार्श्वभूमीवर काही महत्त्वाचे मुद्दे आणि उद्दिष्टे खालीलप्रमाणे आहेत:
मुख्य उद्दिष्टे आणि महत्त्व
- श्रमांची दखल : 'शेतीचा शोध महिलांनी लावला' असे मानले जात असूनही, आजही शेतीतील त्यांच्या कष्टांची योग्य दखल घेतली जात नाही. हे वर्ष त्यांच्या योगदानाचा सन्मान करण्यासाठी समर्पित आहे.
- अन्न सुरक्षा (Food Security) : जगभरातील अनेक देशांमध्ये अन्नधान्य उत्पादनात महिलांचा वाटा ८० टक्क्यांपर्यंत आहे. अन्नसुरक्षा बळकट करण्यासाठी महिला शेतकऱ्यांची भूमिका निर्णायक ठरणार आहे.
- लैंगिक भेदभाव दूर करणे : शेती क्षेत्रात महिलांना पुरुष शेतकऱ्यांच्या बरोबरीने अधिकार, संसाधने आणि संधी मिळवून देणे हा या मोहिमेचा मूळ उद्देश आहे.
- शाश्वत विकास : अन्न आणि शेती उत्पादनातील आव्हानांवर उपाय शोधून शाश्वत विकासाची दिशा ठरवण्यासाठी हे वर्ष व्यासपीठ ठरेल.
जागतिक पुढाकार
| तपशील |
माहिती |
| ठरावाची घोषणा |
संयुक्त राष्ट्र आमसभा (UN General Assembly) |
| प्रस्ताव स्वीकारला |
२ मे २०२४ (अन्न आणि कृषी संघटना - FAO) |
| सहभागी संस्था |
अमेरिकेचा कृषी विभाग आणि इतर १०० हून अधिक जागतिक संस्था |
| प्रमुख ध्येय |
गरिबी निर्मूलन आणि अन्न सुरक्षा |
शेतकरी महिलांसमोरील आव्हाने आणि अपेक्षा
हे वर्ष केवळ साजरीकरणापुरते मर्यादित न राहता, खालील प्रश्नांवर ठोस काम होण्याची अपेक्षा आहे :
- जमिनीची मालकी : आजही बहुतांश महिला शेतकऱ्यांच्या नावावर जमिनीची मालकी नाही, ज्यामुळे त्यांना सरकारी योजना आणि कर्जाचा लाभ घेताना अडचणी येतात.
- तंत्रज्ञानाचा वापर : आधुनिक शेती अवजारे आणि तंत्रज्ञान महिलांच्या शारीरिक गरजांनुसार उपलब्ध करून देणे.
- बाजारपेठ उपलब्धता : उत्पादित मालाला योग्य भाव मिळवण्यासाठी महिलांना बाजारपेठेची थेट जोडणी करून देणे.
थोडक्यात सांगायचे तर : "२०२६ हे वर्ष केवळ महिलांचा गौरव करण्यासाठी नाही, तर शेती क्षेत्रातील धोरणांमध्ये त्यांना केंद्रस्थानी आणण्यासाठीची एक संधी आहे."